Après un pauc mai de 25 jorns dins l'espaci a proximitat de la Luna, l'astronau Orion es tornada sus Tèrra lo dimenge 11 de decembre de 2022.

Segon la NASA qu'organizava aquesta primièra mission Artemis tot s'es plan passat.

L'objectiu èra de preparar lo retorn dels umans sus la Luna. De la fusada SLS (Space Launch System) al vaissèl Orion l'ensemble del dispositiu es estat mes a l'espròva.

Cap d'astronauta èra pas present dins l'abitacle d'Orion.

La mission seguenta Artemis II es desenant en preparacion. Partença prevista en 2024.

Qualques donadas sus la reintrada d'Orion dins l'atmosfèra terrèstra :

  • velocitat d'intrada : 40 000 km/h ;
  • temperatura de suportar pel bloquièr termic : 2 800°C.

Orion lo 11 de decembre de 2022

L'astronau Orion torna sus Tèrra lo 11 de decembre de 2022 © NASA


Una se disent intelligéncia artificiala de mai

Deman las IA

A la fin del mes de genièr de 2025 las autoritats chinesas an desvelat una aplicacion emplegant d'algoritmes basats sus una çò dicha intelligéncia artificiala generativa. L'aplicacion a per nom DeepSeek.

Defensa : Thales presenta SkyDefender

SkyDefender, Thales, 2026

La societat Thales presentèt en març de 2026 son sistèma de proteccion contra las amenaças aeriana : SkyDefender.

Suls libres de Joan-Ives Casanòva 'Trèns per d'aubres mòrts' e 'A l'esperduda dau silenci'

'Trèns per d'aubres mòrts' e 'A l'esperduda dau silenci'

En 2007 sortissián dos libres de Joan-Ives Casanòva : Trèns per d'aubres mòrts e A l'esperduda dau silenci.

Joan Fourié sus Renat Nelli (1982)

Renat Nelli (René Nelli)

Un tèxt de Joan Fourié publicat dins la revista Aicí e ara (mai de 1982).

Lo bon vestit per la Luna

Spacesuit Axiom Space

Al mes d'octobre de 2024 la societat Axiom Space desvelèt la combinason espaciala que serà emplegada pels astronautas de la NASA per la mission lunara Artemis III.

China manda dins l'espaci lo primièr element de sa futura estacion espaciala

Fusada chinesa lo 29/04/2021

Es estat mandat dins l'espaci lo 29 d'abril de 2021 lo primièr modul de la futura estacion espaciala chinesa.

L'estacion espaciala lunara es en construccion

HALO, The Lunar Gateway

Thales Alenia Space desvelet en febrièr de 2025 los primièrs imatges del modul HALO de la futura estacion lunara.

Eurosuit : vestit espacial intraveïcular europèu

Eurosuit

L'astronau espaciala Dragon que s'estaquèt a l'Estacion Espaciala Internacionala (ISS) lo dimenge 17 de mai de 2026 conteniá la combinason dicha Eurosuit.