Sortiguèt en 2018 lo libre Atal fasèm de Sèrgi Viaule a cò de IEO-Edicion. Aquí çai jos la critica que ne faguèt Cristian Rapin dins la revista Lo Lugarn numèro 127.

Atal fasèm es lo títol del novèl roman que Sèrgi Viaule nos prepausa. D’intrada declara francament çò qu’a volgut far : escriure un roman « a la Molin » !

Per aquò far, a fidèlament servada la meteissa temporalitat coma a servat lo meteis mitan e la meteissa problematica : saber la misèria morala e materiala. Perqué Molin ?

Lo Sèrgi o explica dins la quatrena de coberta : « Li soi devent de mas primièras jòias de lector. D’efièch, los primièrs romans en lenga nòstra que legiguèri e la debuta de las annadas 1970 son estats los de l’autor roergat, e sonque los seus… Son los que me marquèron e que, de temps en temps, m’acompanhèron. Aquò’s Enric Molin que me dobriguèt la pòrta que dona sus la literatura occitana. »

Atal fasèm repren donc los tèmas tractats per Molin mas s’agís d’una falsa imitacion. L’intriga, malgrat las semblanças, es diferenta dementre que lo personatge central manifèsta une intensa vida interiora e un esperit critic que frega la reivindicacion. Tot parièr, dementre que Molin èra a fargar una pròsa literària originala, Sèrgi Viaule la manèja amb facilitat e en plena maturitat e precision.

Qualques exemples : l’escrusada designa un bolhon tròp aigós (p. 19), la lençolhala (p. 20) es lo collectiu per parlar dels lençòls, una persona que camina a pichons passes arrapents (p. 24) tant val dire nervioses, un egadon (p. 41) designa un carrat de casal e una auriolada (p. 46) un plat de castanhas rostidas.

Es un plaser de se passejar atal dins un vocabulari precís e colorat. Atal es amb una lenga resplendenta que Sèrgi Viaule nos descriu a travèrs un personatge jove la granda crisi sociala de las annadas 1930 en Occitània.

Cristian Rapin


Lo sens dels mots : unic/unenc e uman/omenenc

unic

Un comentari de Pèire Pessamessa sus l'emplec dels mots unic/unenc e uman/omenenc.

Critica del libre 'École, Histoire de France et Minorités nationales'

Ecole, Histoire de France et Minorités nationales, Napoleon Bonaparte

Critica per Romieg Pach del libre de Claude Gendre e Françoise Javelier : École, Histoire de France et Minorités nationales (Fédérop, 1978)

Ajuda militara a Ucraina : Caesars e missils AASM

Missil AASM

Lo 18 de genièr de 2024 lo ministre de la defensa francés Sébastien Lecornu anoncièt un cèrt nombre de mesuras per ajudar Ucraina dins sa lucha contra l'occupant rus.

Pau-Loís Granier per Felip Gardy

Pau-Loís Granier - òbra poetica occitana

Un article de Felip Gardy dins la revista Oc (ivèrn de 2002).

Sèrgi Gairal sus Cantalausa

Cantalausa

Après la mòrt de Cantalausa en 2006 Sèrgi Gairal que lo coneissiá plan publicava dins lo jornal La Setmana un omenatge.