le-vrai-visage-eugene-leroy Un article de Joan-Claudi Dugros dins la revista Lou Felibrige novembre/decembre de 2010.

Un novèl visatge d'Eugène Le Roy, un dels fondators de l'escòla felibrenca Lo Bornat dau Perigòrd

Falguèt que l'istoriana Anne Brenon restabliguèsse, contra pas mal d'idèas bufècas, « Le Vrai visage du Catharisme » per que, uèi, lo monde ajan un vertadièr imatge dels Bons Òmes qu'anavan de borg en castèl, de vila en desèrt clandestin, en far tindar lo baston, lo vertadièr imatge de las cresentas que entrainavan las qu'aimavan dins lor aventura e dins lor fe.

Atal meteis, Richard Bordes e Claude Lacombe nos balhan « Le Vrai visage d'Eugène Le Roy ». Un libre que vai a l'encontrari d'unes autors que an ensajat d'estudiar l'èime de nòstre Perigordin d'un biais filosofic, ideologic, politic o ben religiós e que an fach falsa rota sus d'interrogacions qu'an cregut poder resòlvre per lo biais de l'interpretacion psicobiografica de son òbra.

Tot es de bon legir dins aquel libre dont la seriosa recèrca documentària es enriquesida d'una importanta tièra de retrachs fotografics, tant de nòstre perigordin coma de sa familha (la màger part inedits). En tornant a la font dels documentaris e dels testimonhatges dirècts, los autors demostrant aisidament qu'Eugène Le Roy fuguèt pas un petit foncionari que a pas capitat, amb un orizont trantalhant, cronicament andicapat per sas modestas originas, al punt de se'n inventar d'autras mai preclaras, mas a l'encontrari que fuguèt un òme que a perfièchament mestrejat, d'un cap a l'autre, sa vita e son òbra e a assumit plenament sa vita de familha, sa vita professionala, sa volontat d'escritura e sas conviccions e que s'afirmèt coma un òme de la tèrra de segur plan « dins sos esclòps ».

Lo libre es devesit en tres partidas, Essai biographique, La Franc-maçonnerie dans l'oeuvre d'Eugène Le Roy, e Images et image d'Eugène Le Roy. Dins la segonda partida, lo paragraf titolat La 'séparation' de l'Église et du Bournat (p. 208 e pp. 225 à 230), fai ben ressortir l'importanta contribucion d'Eugène Le Roy a la defensa de la lenga d'òc en Perigòrd. Per lo biais de sos romans mas tanben dins son accion militanta, Eugène Le Roy sosten una presa de consciéncia d'una identitat perigordina. Contemporanèu de Daudet e de Mistral, partatja lors preocupacions fàcia al centralisme, a l'industrialisacion e a l'exòde rural començat tre lo Segond Empiri.

Per lo biais de lor rica bibliografia, los autors nos porgísson encara mai d'informacions sus los eveniments de la debuta del sègle XXen, completant atal las informacions de « l'excellent ouvrage de Jean-Claude Dugros »(p. 208)* d'un biais fòrt utile e fòrt important, çò que mancarà pas de regaudir los nombrós perigordins interessats per l'istòria de nòstra cultura d'òc. L'escòla felibrenca Lo Bornat dau Perigòrd pòt èsser fièra d'aver agut un fondator d'aquel semen.

Una vertadièra e salutària enquesta, mielhs : una contra enquesta, un libre indispensable.

Le Vrai visage d'Eugène Le Roy, Contre Enquête sur un écrivain républicain, anticlérical, libre-penseur et franc-maçon de la IIIe République : per Richard Bordes e Claude Lacombe, prefàcia de Gérard Fayolle, avant-perpaus de Catherine Pinsard, rèire-rèire-felena d'Eugène Le Roy, La Lauze, Perigüers, 2010, 326 p., 25 èuros.

Majoral Joan-Claudi Dugros


Lo Quasèrn de Francés Calquièr

lo-quasern-de-frances-calquierLo libre de Gui Vialà Lo Quasèrn de Francés Calquièr ven d'èsser reeditat.

Presentacion : Francés Calquièr es lo filh d’un afachaire. La familha es catolica, lo paire subretot es rigorós sul sicut de la religion. Mas nòstre Francés es amorós d’una dròlla protestanta. Cossí se van passar las causas al mièg d’aquelas guèrras de religion qu’an saquejat prigondament Castras al sègle 16en ? Lo raconte es pas novèl : dos joves que s’aiman, mas qu’un insuperable obstacle separa. L’Istòria tanpauc, es pas nòva : las guèrras de religion, la persecucion dels protestants. Alara qué ?

Les Oiseaux de Provence dans le savoir Populaire - Charles Galtier

 galtier-oiseaux-provenceUn article de la revista Lou Felibrige mars/abril de 2007. Presentam lo tèxt en grafia classica.

Leis aucèus en Provença

De l’agla fins qu’a l’estornèu, dau rossignòu a la dindoleta, de la calandra fins qu’ai galinas, vaquí un novèu libre que nos espepidona tot çò que tòca ais aucèus. Dins l’obratge descuerbèm lei còntes, lei dires popularis, lei legendas tocant leis aucèus en Provença. Es un vertadièr libre d’etnologia estent qu’au travèrs dei coneissenças que nos adús sus leis aucèus, sián assabentats dau biais de viure dei gents, de sei cresenças e de sei coneissenças.

Enfra lei trèus...

casanova-limbsEnfra lei trèus... (limbs) - Joan-Ives Casanòva - Jorn - 2009

"Es pas totjorn aisit de desturrar un fial conductor dins le darrièr recuèlh poetic de Joan-Ives Casanòva. Al travèrs d'un païsatge intime que pareis per melhor s'amagar, nos mena dins la seguida barrutlaira de son inspiracion e de son monde interior. Luènh del sòmis, nos embriga dins le giscladis de sos imatges, de sas visions poetisadas, dins un revolum de mots que bastisson doçamenton un univèrs desfranjat ont una cèrta realita subrenada.