Dins la revista Occitan ! numèro 142 en 2013, Jacma Taupiac tornava sus l'emplec de l'imperatiu negatiu en occitan. Son utilizacion pòt pausar problèma a los qu'aprenon la lenga. Ramon Chabbert, ja dins las annadas setanta, expicava cossí l'emplegar.
L’escotes pas !
Loís Alibèrt explica clarament que per exprimir una interdiccion (en lengatge gramatical se parla de l'imperatiu negatiu) se ditz : Vengas pas ; Cantes pas ; Tornes pas ; Anes pas enlòc ; Non volgatz o creire (Gramatica occitana, 1935).
La segonda edicion d'aquel libre fondamental (1976) pòrta los meteisses exemples.
Dins la siá Grammaire du provençal modèrne, Louis Bayle pòrta en grafia mistralenca : Legissen, Regardas bèn, mas Toques rèn, Touqués rèn. Es doncas exactament la meteissa nòrma que la d'Alibèrt : l'imperatiu negatiu se fòrma amb lo present del subjontiu.
Josèp Salvat, dins sa celèbra Gramatica occitana plan coneguda (a agut cinc reedicions) pòrta aqueles exemples : Cantes pas ; Cantetz pas. (Cinquena edicion revista per Ernèst Negre, en 1998, pagina 130).
Florian Vernet ditz la meteissa causa. A l'imperatiu positiu Balha-lo-me e Prenètz-las correspond l'imperatiu negatiu Lo me balhes pas e Las prengatz pas (Dictionnaire grammatical de l'occitan moderne, 2000).
Gustave Thérond, nascut en 1866 e mòrt a Seta en 1941, pòrta aquela frasa dins sos Eléments de grammaire languedocienne (2002) : Me parles pas.
Alan Boràs (Alain Bouras), dins sa Petite grammaire de l'occitan dauphinois (IEO de la Droma, 2002) pòrta : Minja-lo ; Lo minjes pas (sic; per minges).
Maurici Romieu e Andrieu Bianchi pòrtan dins lor Gramatica de l'occitan gascon contemporanèu (2005) : « L'imperatiu s'emplega tà marcar un ordi positiu ; si l'ordi es negatiu, es lo subjontiu que s'emplega a totas las personas. Exemples d'imperatiu positiu : Escota !, Escotatz ! Exemples d'imperatiu negatiu : Ne parles pas ! Ne demorem pas ací ! »
Bernard Moulin, dins sa Grammaire occitane – Le parler basvivarois de la région d'Aubenas (2006) explica el tanben que las fòrmas de l'imperatiu negatiu son manlevadas al subjontiu present : Los escotes pas.
Aitor Carrera, dins la siá gramatica de l'occitan de la Val d'Aran, intitulada Gramatica aranesa (2007) pòrta : Parlatz ! Non parletz !
Lo fach que l'imperatiu negatiu se fòrma amb lo subjonctiu dins totes los parlars occitans fa qu'es, tot naturalament, la nòrma de l'occitan estandard. Cal dire : Canta ! Cantes pas ! ; Escota-lo ! L'escotes pas !; Parla ! Parles pas ! Esitetz pas a me telefonar !
Jacme Taupiac
