Un article de Joan Fourié dins Canta grelh - Numèro 47 - 2001 :

Novèlas occitanas - Libres novèls

La colleccion literària del Grelh Roergàs s’espessís cada an de qualque títols, çò que ne fa, als jorns de uèi, una de las mai ancianas e de las mai ricas dins le domèni occitan. Es dins aquela amira que, l’estiu passat [2000], tres libres novèls venguèron s’apielar a la tièra jà existenta.

Amb le primièr (La barita de Pessens - Marc Loupias - raconte amb traduccion francesa - 91 paginas), descobrissèm que le terraire roergàs es pas unicament un airal vodat a l’agricultura e a la produccion de carn, de lait o de fromatge. L’industria i aviá sa plaça e, sens parlar de las minas de La Sala, d’autres sites existissián. Atal ne foguèt de la barita de Pessens que Marc Loupias nos explicita menimosament dins un libròt d’un centenat de paginas amb una fòrta contribucion fotografica. Aquesta pèira blancassa e pesuga, un còp empolverida e tractada, serviguèt mai que mai dins la fabricacion de pinturas e de betons. Una usina siaguèt en servici pendent quitament un sègle e faguèt viure un ramat de familhas, dont la de l’autor. Sénher Loupiàs coneis a fons le sieu subjècte e nos liura aquí una mena de monografia ont l’aspècte uman es pas escafat. Se servís per aquò d’una bona lenga, çò que balha a son testimòni un caractàri unic, ont le viscut pren le pas sus las donadas economicas. Un libre instructiu e de bon legir.

Se las poesias pateses del paire Vernhet (Père Vernhet : Poésies patoises, trad. fr. en regard 77 paginas) mòstran pas una granda originalitat, almens an lo meriti de l’autenticitat. Lo brave monde d’Agen-d’Avairon tastarà de segur coma se deu aquelas cronicas rimadas, rebat preciós de çò qu’èra la vida locala a sègle XIX. D’efèit, Pèire Vernhet (1806-1878), a l’encòp païsan e regent d’escòla, jòga sovent al filosòf de cloquièr e al pintre intimiste d’une societat rurala dont nos restituís retrats e estats d’ama dins un occitan de bona tenguda mirgalhat de mòts e d’expressions dreit venguts de la font populara. Un autor gaire conegut qu’èra pas inutile, ça que la, de sortir del debrembièr.

Les racontes d’Enric Mouly agrumelats dins Mas espingadas, (tresena edicion, illustracions de Carles Mouly - 172 paginas) pareguts pel primièr còp en 1933 e dont la segonda edicion siaguèt lèu agotada, èran dempuèi bèl brieu fòrça malaisit de desnisar per le que ne voliá legir tant seriá qu’un escapolon. Dins aquel agradiu recuèlh de remembres d’una enfança al contacte de la natura e d’una ruralitat prigondament enrasigadas dins un flòc d’abitudas e de tradicions, trapam, non solament çò que farguèt, al fial de las annadas, l’ama e le còrs de l’autor, mas tanben un tablèu esmovent d’un biais de viure qu’existís pas mai. Le libre d’E. Mouly, coma una bona part de los qu’escalciguèt, s’aparenta subretot a un testimòni socioliogic e pren quitament valor de document istoric. L’idèa de le tornar editar èra donc de las bonas e podèm pas que benastrugar le Grelh Roergàs (e tan mai los qu’ajudèron a finançar l’estampatge) de nos aver porgit aquesta version novèla ondrada de dessenhs de Carles Mouly, filh de l’autor. Avèm aquí recampada una brava pagina sus l’existéncia del pichon pòble e sus las motivacions que menèron Enric Mouly a s’adralhar sul camin rocassut del militantisme occitan. Una vertadièra litson de causas e un plaser renovelat de se sadolhar d’una pròsa chucosa e clara qu’a servat tot son poder d’evocacion.

Joan Fourié - Majoral del Felibrige


Sus l'empec de la lenga occitana en sciéncia

tablèu

Un article de Felip Carbona publicat dins la revista Vida Nòstra en 1972, sus l'emplec de la lenga occitana en sciéncia.

Nòva : 'La lutz e l'ombra' de Valèri Bernard

Johann Heinrich Füssli 'La cachavièlha'

En 1938 dos ans après sa mòrt sortissiá lo recuèlh de nòvas La feruno de Valèri Bernard.

Las negociacions per integrar Macedònia del Nòrd e Albània dins l'Union Europèa debutan

Petr Fiala, Dimitar Kovacevski, Edi Rama e Ursula von der Leyen lo 19 de julhet de 2022 a Brussèlas

Lo diluns 18 de julhet de 2022 los 27 païses membres de l'Union Europèa an donat lor accòrd per que se dubriguèsson las negociacions d'adesion a l'Union de Macedònia del Nòrd e d'Albània.

País de cocanha

pastel

Un article de la revista del consèlh regional d'Occitània de decembre de 2018 e genièr de 2019.

'Los tres gendres del paure òme' : presentacion de Domenja Blanchard

Los tres gendres del paure òme

En 2008 sortissiá lo libre d'Ives Roqueta Los tres gendres del paure òme.