Una critica d'Ives Roqueta publicada dins la revista Viure numèro 16, sul libre de Felip Gardy Cantas rasonablas sortit en 1968.
Felip Gardy, Cantas rasonablas, poèmas, Messatges, IEO, 1968.
I a pas gaire de rason ni de canta dins aquestes poemas de Gardy. I a lo silenci e la foliá. I a, mai exactament, la joinessa, l'amor e la mòrt traversats dins lo silenci de la foliá. E i a la poesia, tanben e mai que mai, ganhada, susada, dins aquela davalada a l'infèrn.
E n'i n pro per desvariar lo mond dins aqueste periode d'Occitanisme explosiu, militant, comunautari, liric, en representacion collectiva de se. E es aital qu'ausissi dire, un pauc de pertot, qu'aquel libre de Gardy aquò es pas aquò, que passa pas, qu'avèm besonh de quicòm mai, qu'avèm pas de temps a perdre amb de causas aital e patin e cofin. Ausissi dire sus Gardy un molon de necitges bravasses e n'ai mon confle. Demandi als amators de galaupadas a la Roland Pecout, dels torrents d'imprecacions de l'Estrangier, dels còps de ponh pel morre a la Tabarcà, de las soscadissas en abans a la Roërgue si, lor demandi de perdre lo temps que cal, insistissi : de perdre tot lo temps que cal, a escotar Gardy. Dins lo silenci. Son silenci a el e lo vòstre. Amb la votz qu'arriba del ventre. Amb las paraulas que se pausan dins un silenci plen e òrre. Fenèstras e portas tancadas, parpelas sarradas. Grisas sus blanc. Negras sus blanc. Rojas sus blanc.
Pas d'illusion. Pas de fracàs. Una vida exactament viscuda, dins un mond mal fach. Un amor mancat. Un comèrci de cada ora amb l'absurd, amb lo suicidi. Una vida, exactament perque ironicament, transcricha. Sabi pauc de mond que vivon sa vida en òc. I a Gardy. Es pas de sa fauta a el se la vida es mal facha, se l'Euròpa sentís lo cadavre, se l'amor fa pietat, se res justifica pas de durar encara quand l'amor partís a bocins emportant amb el païsatges e òmes, en defòra d'aquela mediòcra beutat qu'es lo sentit visceral d'existir donat per la paraula largada. Escotatz :
Dins dos ò très milierats d'ans
quand li nòstres problèmas
seràn pas qu'una agulha
rovilhada
au recanton
de la pensada arqueologica dis òmes
(aquò fai de ben
de se trufar de se)
aicí viurem
larga tèrra
amb cortinas d'arbres pichòts
la sembla-vida
dis annadas seissanta
dau sègle vint
ò a pauc près
segon lo biais qu'auràn de
faire lo còmpte
Sai que pron estrangiers l'un per l'autre nos
trobarem
per nos dire la bòna jornada
abans de
jogar la jòga
anciana anciana
d'aqueli que sabon sènsa saber.
Tot i es dins aquel poema que clava aquel Messatges. Vòli dire : tot Gardy, tota la poesia de Gardy. La sembla-vida e la necessitat absoluda de viure encara, l'ironia sauvaira, l'eternitat messorguièra e indispensabla, l'atissament a tirar de tot, del pus mendre estat mental, una beutat amarganta e tonica. Lo coratge fisic. La dignitat trufarèla. L'absurd traversat, assumit e vincut. Lo silenci – paraula nosada – dels espandis de l'autre costat del solelh.
Ives Roqueta
Sorsa : revista Viure numèro 16, 1969.
