JET

Cossí alentir los electrons reguèrgues ?

Una còla de cercaires, Linnea Hesslow e Ola Embréus, jos la direccion del profesor Tünde Fülöp del centre de recèrca Chalmers Department of Physics en Sueda, propausan un biais d'alentir los electrons que son, per part, responsable de la destabilizacion dels plasmas al dintre dels reactors de fusion termonucleara.

Lor trabalh es publicat dins la Physical Review Letters del mes de junh de 2017 aquí.

La mestreja del comportament d'aquelas particulas que folastrejan es clau per poder contrarotlar la fusion e produsir d'electricitat.

L'energia de fusion es liberada quora d'atomes leugièrs se combinan per ne formar de pus gròsses. Per aquò los cal manténer a nauta pression e a una temperatura extremament nauta (150 milions de degrés Celsius). L'objectiu, en clar, es de crear de pichons solelhs.

Lo procèssus a res a veire amb la fission termonucleara actualament emplegada e que produsís una quantitat de matèria dangièrosa importanta que demòra radioactiva sus de temps long. Demai aquel mòde de produccion d'electricitat, la fission, expausa a de risques : la pèrdas de contraròle de las reaccions id est los reactors pòdon espetar.

Aqueles problèmas son pas presents amb la fusion. La dangerositas de las matèrias primièras es nula d'hydrogèn, los productes de las reaccions son mens dangieroses e i a pas de risque d'explosion, ben lo contrari : en cas de problèma la reaccion s'atuda soleta.

Los cercaires del Chalmers Department of Physics an assajat de definir un protocòl per melhor contrarotlar aquelas reaccions de fusion.

D'importantas recèrcas son actualament menadas pertot dins lo mond. Lo projècte lo mai amblematic es ITER a Cadaracha en Provença. Aquí la comunautat internacionala trabalha a la construccion d'un reactor per la recèrca.

La tòca es de poder mestrejar las reaccions al dintre dels tokamaks (nom dels reactors dedicats a las reaccions de fusion) per fins de desvolopar la producion d'electricitat.

Per ne saupre mai : [Chalmers Department of Physics] - [ITER]


 

Virgin Hyperloop passeja lo mond

Virgin Hyperloop

Lo 8 de novembre de 2020 e pel primièr còp, de personas posquèran « viatjar » mercés a un iperlop.

Sul libre 'Poesia catalana del sègle XX' - Robèrt Lafont - 1965

poesia

En 1963 sortissiá lo libre Poesia catalana del sègle XX. Robèrt Lafont ne faguèt la critica dins la revista Letras d'òc.

Vega compliguèt sa mission

Vega

Lo 2 de setembre de 2020 la pichòta fusada Vega reüssiguèt sa mission.

Aeronautica : avion de combat europèu

acion

Es estat signat lo 20 de febrièr de 2020 per las ministras de la defença francesa, Florence Parly, e alemanda, Annegret Kramp-Karrenbauer, un contracte de 150 milion d'èuros per definir e fabricar lo primièr demonstrator de l'avion de combat europèu de deman.